Anlaşmaya kısa bakış
ABD Başkanı Donald Trump Perşembe günü, Gazze barış planı kapsamında Hamas'ın aşamalı silahsızlanması için anlaşma sağlandığını duyurdu. Karşılığında İsrail askerlerini bölgeden çekecek. Anlaşma, geçen yıl imzalanan ABD aracılığındaki ateşkese dayanıyor.
Plana göre Hamas silahlarını adım adım teslim edecek, İsrail ordusu da aşamalı geri çekilecek. Beyaz Saray ayrıca Gazze'nin askerden arındırılması için güvenlik devrini ve bölgenin yönetimini düzenleyen bir yol haritası paylaştı. Yetkililer bunu savaştan bu yana en ayrıntılı plan olarak nitelendiriyor.
Sırada ne var?
Asıl soru artık uygulama. Washington'a göre ilk aşama haftalar içinde başlayabilir, ancak zaman çizelgesi tarafların sözünü tutmasına bağlı. İsrail tam geri çekilmeden önce silahsızlanmanın tamamlanmasını garanti istiyor; Hamas ise plana henüz resmi yanıt vermedi.
Mısır ve Katar'ın da aralarında bulunduğu bölgesel arabulucular anlaşmaya katkı sağladı. BM, taraflara sivilleri koruma ve insani yardımın gecikmeden Gazze'ye ulaşmasına izin verme çağrısı yaptı. Yardım kuruluşları, geri dönen aileler için gıda, ilaç ve inşaat malzemesinin acil olduğunu belirtiyor.
Şüpheciler ve açık sorular
Analistler geçmişteki ateşkeslerin küçük anlaşmazlıklarla çöktüğünü hatırlatıyor. Küçük silahlı grupların silahları, sınır kapılarının kontrolü ve yıkılan altyapının yeniden inşası hâlâ çözümsüz. Plana göre bu konuların ele alınması gerekecek.
Uzmanlar planı faydalı bir başlangıç ama eksik bir çözüm olarak görüyor. Kalıcı barış, Gazze'nin gelecekteki yönetimi için siyasi bir uzlaşıyı da gerektiriyor. Önümüzdeki haftalar, aşamalı planın tutup tutamayacağını gösterecek.