วิทยาศาสตร์

นักฟิสิกส์ถ่ายภาพอิเล็กตรอนในกราฟีนข้ามช่องว่างต้องห้าม

6 ยอดเข้าชม

โดยปกติอิเล็กตรอนในของแข็งจะอยู่ในแถบพลังงานของตน การจะข้ามช่องว่างต้องห้ามไปยังแถบถัดไปต้องอาศัยตัวช่วย และภาพจำลองมาตรฐานบอกว่าโอกาสต่ำ ทีมจากมหาวิทยาลัยเรเกนสบวร์ก, Philipps-Universität Marburg และ Forschungszentrum Jülich ได้เฝ้าดูการกระโดดเกิดขึ้นในกราฟีนด้วยความน่าจะเป็นสูงถึง 100% และตีพิมพ์ผลใน Nature

ลิฟต์ควอนตัมที่ถูกถ่ายภาพ

ปรากฏการณ์นี้คือการเปลี่ยนสถานะแบบ Landau-Zener-Majorana ตั้งชื่อตามนักฟิสิกส์สามคนที่อธิบายแยกกัน เมื่อสนามไฟฟ้าเปลี่ยนแปลงเร็วพอ อิเล็กตรอนสามารถถูกขับผ่านช่องว่างที่มันไม่สามารถทะลุผ่านแบบช้าได้ ยิ่งอิเล็กตรอนเข้าหาช่องว่างเร็วเท่าใด ก็ยิ่งมีโอกาสข้ามมากขึ้นเท่านั้น

เพื่อดูสิ่งนี้ นักวิจัยผสมผสานพัลส์เลเซอร์อัลตราสั้นกับกล้องจุลทรรศน์โมเมนตัมแบบโฟโตอีมิสชัน แทนที่จะถ่ายภาพพื้นผิวแบบขยาย เครื่องมือวัดพลังงานของอิเล็กตรอนที่ปล่อยออกมาและวิธีที่มันเคลื่อนที่ แล้วสร้างข้อมูลใหม่เป็นแผนที่การกระจายของอิเล็กตรอนในสถานะต่าง ๆ ลำดับทั้งหมดใช้เวลาน้อยกว่าหนึ่งล้านล้าน分之一วินาที

ทำไมกราฟีนต้องเกือบสมบูรณ์แบบ

สิ่งเจือปนกระเจิงอิเล็กตรอนและทำให้พลวัตที่ทีมต้องการวัดเลือนหาย ตัวอย่างมาจาก Jülich ที่นักวิจัยผลิตกราฟีนที่สะอาดเป็นพิเศษ รวมถึงชั้นที่หมุนบิดซึ่งทำให้แยกพฤติกรรมควอนตัมออกจากสัญญาณรบกวนได้ง่ายขึ้น สเตฟาน เทาท์ซ จาก Jülich กล่าวว่าการทดลองความแม่นยำสูงต้องการวัสดุที่เกือบสมบูรณ์แบบในระดับอะตอม

แม้กระนั้น ผลลัพธ์ก็ไม่ใช่เส้นโค้งตามตำราที่สะอาด ปฏิสัมพันธ์กับโครงผลึกขัดขวางการเคลื่อนที่ที่เป็นระเบียบของอิเล็กตรอนในตอนแรก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้การวัดนี้สำคัญ: วัสดุจริงมีพฤติกรรมต่างจากแบบจำลองในอุดมคติ

สู่อิเล็กทรอนิกส์ที่ขับเคลื่อนด้วยแสง

ความสนใจในทางปฏิบัติคือความเร็ว การเปลี่ยนสถานะที่ขับด้วยแสงแทนแรงดันเกตเกิดขึ้นในระดับเฟมโตวินาที และหากทำให้เชื่อถือได้ก็จะเปิดทางให้สวิตช์ได้เร็วกว่าทรานซิสเตอร์ในปัจจุบันมาก ยังไม่มีสิ่งใดเป็นอุปกรณ์จริง การทดลองแสดงกลไก ไม่ใช่วงจร แต่ให้ตัวเลขที่วัดได้แก่วิศวกรเพื่อออกแบบ

งานนี้ยังทำให้คำถามกว้าง ๆ ในฟิสิกส์สสารควบแน่นชัดเจนขึ้น: มีสัดส่วนเท่าใดของสิ่งที่เกิดขึ้นภายในพัลส์เลเซอร์ที่เป็นการเชื่อมโยงเชิงควอนตัมอย่างแท้จริง และโครงผลึกเปลี่ยนมันเป็นความร้อนได้เร็วเพียงใด

แหล่งที่มา: Nature / ScienceDaily