Thỏa thuận trong nhìn tổng quan
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm công bố một thỏa thuận để Hamas giải giáp theo giai đoạn như một phần của kế hoạch hòa bình cho Gaza. Đổi lại, Israel sẽ rút quân khỏi dải đất này. Thỏa thuận dựa trên lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian được ký năm ngoái.
Theo kế hoạch, Hamas sẽ bàn giao vũ khí từng bước. Quân đội Israel sẽ rút quân theo từng giai đoạn. Nhà Trắng cũng đã chia sẻ lộ trình phi quân sự hóa Gaza, nêu rõ cách chuyển giao an ninh và ai sẽ quản lý lãnh thổ sau khi rút quân. Các quan chức mô tả lộ trình này là kế hoạch chi tiết nhất cho dải đất này kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Điều gì tiếp theo
Việc thực hiện hiện là câu hỏi chính. Các quan chức ở Washington nói giai đoạn đầu có thể bắt đầu trong vài tuần, nhưng họ thừa nhận lộ trình phụ thuộc vào việc cả hai bên giữ lời hứa. Israel cho biết muốn có sự đảm bảo rằng việc giải giáp hoàn tất trước khi rút quân toàn bộ. Hamas chưa có phản hồi chính thức công khai về chi tiết của kế hoạch theo giai đoạn.
Các nhà hòa giải khu vực, gồm Ai Cập và Qatar, đã giúp định hình thỏa thuận. Liên Hợp Quốc kêu gọi cả hai bên bảo vệ dân thường trong quá trình chuyển tiếp và cho phép viện trợ nhân đạo vào Gaza không chậm trễ. Các nhóm cứu trợ cho biết lương thực, thuốc men và vật liệu xây dựng đang rất cần khi các gia đình trở về những khu phố bị tàn phá.
Hoài nghi và những câu hỏi ngỏ
Các nhà phân tích cảnh báo các lệnh ngừng bắn trước đây ở Gaza đã sụp đổ vì những bất đồng nhỏ. Họ chỉ ra các vấn đề chưa được giải quyết như vũ khí của các nhóm vũ trang nhỏ, việc kiểm soát cửa khẩu và tái thiết nhà cửa, bệnh viện bị phá hủy.
Một số chuyên gia nói kế hoạch này là điểm khởi đầu hữu ích nhưng chưa phải là giải pháp hoàn tất. Họ lưu ý rằng hòa bình lâu dài cũng cần thỏa thuận chính trị về tương lai quản trị Gaza, điều mà thỏa thuận hiện tại chưa giải quyết trọn vẹn. Những tuần tới sẽ cho thấy cách tiếp cận theo giai đoạn có thể đứng vững hay không, và liệu cả hai bên có thể biến một kế hoạch đã ký thành hòa bình ổn định hay không.