Một cảnh quan ẩn giấu
Các nhà khoa học đã tìm thấy hàng trăm công trình đất cổ bị chôn vùi dưới rừng nhiệt đới Amazon. Phát hiện đến từ khảo sát lidar, một kỹ thuật laser có thể nhìn xuyên qua tán cây dày và lập bản đồ mặt đất bên dưới.
Các cấu trúc khoảng hai nghìn năm tuổi. Chúng gồm mương, đường và những gì có vẻ là khu định cư kiên cố. Một số công trình đất được sắp xếp theo mô hình hình học khó thấy từ mặt đất nhưng rõ từ trên không.
Ai đã xây dựng
Các nhà nghiên cứu không biết tên nền văn minh đã xây chúng, và có thể không bao giờ biết. Người xưa không để lại chữ viết, và rừng đã nuốt chửng hầu hết công trình. Nhưng quy mô phát hiện kể câu chuyện rõ ràng: những người xây dựng có tổ chức, đông đảo và có khả năng lên kế hoạch cho các dự án lớn.
Các công trình đất trải rộng trên khu vực rộng lớn, cho thấy dân cư phân bố khắp vùng thay vì tập trung ở một thành phố. Đội khảo sát lập bản đồ khu vực rộng hơn nhiều quốc gia châu Âu, và các công trình xuất hiện đều đặn như được đặt theo một quy hoạch. Các nhà khảo cổ nói điều này phù hợp với quan điểm ngày càng phổ biến rằng vùng Amazon thời tiền Columbus là nơi sinh sống của hàng triệu người, không chỉ các nhóm du mục nhỏ.
Viết lại lịch sử Amazon
Trong nhiều thập kỷ, Amazon bị coi là vùng hoang dã nguyên sơ mà con người hầu như không đụng tới. Lidar đã thay đổi bức tranh đó. Các cuộc khảo sát khắp lưu vực đã phát hiện đường sá, nông trại và khu định cư ẩn giấu dưới tán cây suốt nhiều thế kỷ.
Phát hiện mới củng cố lập luận rằng khu rừng một phần là sản phẩm của con người. Nhiều loài cây thống trị Amazon ngày nay, gồm các loại cây ăn quả và cọ, có thể đã được người cổ đại trồng trọt. Phát hiện cũng nâng cao tầm quan trọng của việc bảo vệ rừng, vì đất đai nơi đây chứa cả cây sống lẫn lịch sử bị chôn vùi. Các nhà nghiên cứu dự định quay lại để khai quật, giúp xác định niên đại chính xác hơn và hé lộ cuộc sống thường nhật của những người xây dựng.